27 Haziran 2018 Çarşamba

PASLANMAZ ÇELİK NEDİR ?

Paslanmaz çelik nedir sorusuna cevap bulabileceğiniz bu sayfada özet bilgiler yer almaktadır. Paslanmaz çelik, paslanmaya karşı dayanıklı olması sebebiyle tercih edilen bir çelik cinsidir. Bu çelik cinsi, krom içerir. Çeliğin içersindeki krom, çeliğin oksijenle temas ettiğinde krom-oksit adında ince bir film tabakası oluşturmasını sağlar. Bu ince film, çeliği paslanmaya karşı korur. Ayrıca çeliğin içerisine eklenen nikel, krom elementiyle bir araya gelerek paslanmaz çeliği, paslanmaya karşı daha da kuvvetli hale getirir.
 
Çeliğin zor olmayan ortamlarda paslanmaması için krom yeterli olsada, daha zor koşullu ortamlarda çeliğin paslanmaya karşı dayanıklılığını sağlamak için içerisine nikel, molipten ve benzeri elementler eklenmelidir. Bir çeliğin paslanmaz bir hale gelebilmesi için, içerisindeki alaşımlarla ve bu alaşımların oranlarıyla oynanmaktadır. Paslanmaz çeliğin içerisine eklenen elementlerin özelliklerini şu şekilde özetleyebiliriz:

 

Krom

Krom çeliğin paslanmaz özelliği kazanması için gereken en önemli elementtir. Oksijenle teması halinde krom oksit tabakası oluşturan bu element,  çeliğin oksijenle temasını engeller. Bu sayede çelik paslanmaya karşı dayanıklı bir hal alır. Çeliğin içerisindeki krom miktarını arttırırsak, çeliğin korozyona dayanımı o ölçüde artmış olur.

 

Nikel

Nikel bir paslanmazın içerisinde olması gereken ve  paslanmaz çeliklerin maliyetinin neredeyse %90'ını oluşturan bir elementtir. Çeliğin içerisine eklenen nikel, krom ile birleşerek krom-nikel bileşimi sağlanır. Bu bileşim, oksijen ile temas ettiğinde çok daha güçlü bir tabaka ortaya çıkar ve bu sayede paslanmaz çelik malzemeler krozyona karşı oldukça dayanıklı bir hal alır. Ayrıca; nikel, çeliğin işlenmesini kolaylaştırdığı için de sıkça tercih edilen, fakat oldukça pahalı bir elementtir.


Karbon

Bir çeliğe sertliğini veren en önemli elementtir. Karbon çeliğin dayanımını oldukça arttıran bir element olmanın yanı sıra, çeliğin elastikiyetinide düşüren bir elementtir. Karbonu yüksek olan paslanmaz çelik daha kırılgan ve daha dayanıklı olur. Mukavemeti arttırmak için karbon oranını yükseltmeli, elastikiyeti arttırmak için karbon oranını düşürmeliyiz. Karbon ayrıca çeliğin işlenmesinide önemli oranda etkiler. Karbonu yüksek olan çeliklerin işleme esnasında talaşları kırıldığı için, karbonu yüksek çeliklerin işlenmesi daha kolaydır.